Auteur: Radomskyi Maksym VasyliovychMet het doel om zijn auto uit te rusten met een systeem voor bescherming tegen geluid en trillingen, krijgt elke eigenaar van «vier wielen» onvermijdelijk te maken met de uitdaging om de juiste methode en materialen te kiezen voor een zo hoog mogelijke effectiviteit van akoestische tuning. In de winkels is een groot aanbod te vinden van producten van wereldwijd bekende merken en bedrijven zoals «Safety&Silence», Noisbusters (Zweden), Dynamat (VS), V-Blok (VS), populaire Turkse fabrikanten in hun segment, en over Chinese producten hoeven we het eigenlijk al niet eens te hebben. Om meer duidelijkheid te scheppen, bekijken we de belangrijkste productcategorieën die worden gebruikt om onaangename en schadelijke geluidstrillingen te neutraliseren, die elke automobilist maar al te goed kent.
Geluidsisolatie in de moderne praktijk
Wanneer je veel tijd achter het stuur doorbrengt, of als passagier, werkt constante geluidsoverlast irritant, vermoeiend en geeft het een negatieve ondertoon aan elke rit. Aan dit probleem werken toonaangevende autofabrikanten, onderzoekscentra en milieudiensten. Toch beperkt het onvermijdelijke spanningsveld tussen technische en economische haalbaarheid en de noodzaak om akoestische vervuiling terug te dringen de mogelijkheden voor ingrijpende veranderingen aanzienlijk. Juist daarom ontstaat de behoefte aan aanvullende beschermingsmiddelen.
Het verlagen van het geluidsniveau binnen en buiten de auto hangt samen met het elimineren of isoleren van de geluidsbron in een beperkte ruimte, en met het verminderen van trillingsverschijnselen en geluiden die ontstaan door de interactie van gekoppelde onderdelen en componenten van de auto. Een effectieve aanpak van externe geluidsfactoren wordt dus bepaald door een pakket maatregelen dat de mate van akoestische veiligheid verhoogt. Afhankelijk van het merk van het voertuig, de individuele «zwakke plekken» en het gebruiksregime, worden drie basisconfiguraties van beschermende voorzieningen toegepast:
- voor motorkap- en kofferdeksels;
- voor het interieur, het dak en de kofferbak;
- voor de scheidingswand tussen motorruimte en interieur, evenals het dashboard en de kunststof bekleding.
Als er afzonderlijke plekken ontstaan waar onaangename geluiden of extra ruis optreden, worden gerichte maatregelen aanbevolen die zijn afgestemd op een specifieke technische taak. Grootschalige en kostbare werkzaamheden zijn dan niet nodig.
Belangrijkste typen beschermende materialen
Onder de bekendste en meest gebruikte middelen tegen negatieve invloeden zijn er negen hoofdsoorten. Afhankelijk van hun belangrijkste functionele doel kunnen ze als volgt worden geclassificeerd:
Nr. | Groep beschermingsmaterialen volgens hoofddoel | Benaming van het materiaal |
1 | Geluidsisolerend | Splen, Bitoplast |
2 | Geluidabsorberend | Izoton, Bitoplast, Prolin |
3 | Trillingsdempend | Vizomat, Vibroplast |
4 | Afdichtend (tussenlaag) | Prolin, Bitoplast, Splen, Rezolin |
5 | Decoratief | Dekolin, Viks |
Al deze materialen worden in verschillende combinaties met succes gebruikt om zowel lokale als algemene taken op te lossen: het creëren van comfortabele omstandigheden in de auto en het beperken van geluidsvervuiling van de omgeving. In meer of mindere mate kunnen ze meerdere werkingsprincipes combineren en invloed uitoefenen op fysieke processen, waaronder ook warmteoverdracht.
Enkele aspecten van de opbouw van geluidsisolatie
In onze huidige wereld is geluidsisolatie geen nieuwe technologie, en je kunt het vrijwel bij elke dealer of in gespecialiseerde winkels kopen en laten monteren. Sommige automodellen zijn al af fabriek met zo'n systeem uitgerust, maar vaak is het niet kwalitatief uitgevoerd. Daarom moeten autobezitters het opnieuw (laten) installeren, zelf of via salons en services. De belangrijkste voorwaarde voor een effectieve toepassing van beschermingsmiddelen is de montage van kwaliteitsmaterialen in combinatie met een doordachte keuze van locaties en een correcte behandeling/aanbrengschema van de carrosserieoppervlakken. Anders krijg je een minimaal resultaat, maar wel veel extra problemen: meer gewicht, slechtere aerodynamica en motorkoeling, en een hogere intensiteit van corrosieprocessen.
In verschillende octaafbanden (frequentiebereiken) kan het vermogen en de mate van geluidsabsorptie aanzienlijk verschillen. Daarbij is het type toplaag van groot belang; die dient om de geluidabsorberende eigenschappen van het materiaal over verschillende frequenties te egaliseren. Als voorbeeld kunnen twee varianten van de toplaag worden genoemd:
- voor hoge frequenties (1800 - 3000 Hz) - gemetalliseerde lavsanfolie;
- voor lage frequenties (600 - 1500 Hz) - geperforeerde PVC-folie.
De effectiviteit van het verlagen van structureel geluid neemt na een bepaalde massa van het isolatiemateriaal praktisch niet meer toe. Daarom kun je niet stellen dat hoe dikker en zwaarder het materiaal is, hoe beter het structureel geluid vermindert. Hogere KMP-waarden worden bereikt met constructiematerialen die slechts een kleine massatoename hebben. Bovendien leidt een «overmatige» massatoename tot meer resonanties in het laagfrequente bereik en daardoor tot een lagere effectiviteit in de strijd tegen lawaai.
